Adalet ve mahkeme kapılarında sürüm sürüm sürünmek!

Rahmetli Torosların Ehmeti Ahmet Fırat vefatından önce tamamlamış olduğu Yargı Etiği ve Mesleki Kimlik (Türkiye Adalet Akademisi, Ankara 2017) adıyla yayınlanmış. Bu değerli eseri, en verimli çağında elim bir trafik kazasında kaybımızın ardından acımıza bir nebze teselli oldu.

Torosların Ehmeti adlı ödül de kazanmış olan hatıratının ardından baskı ile gün yüzüne çıkmış olan kitabında Ehliyet ve Liyakat başlığı altında Turan Çınar’a da atıfla şöyle diyor:

Hâkim mahkeme kararlarının verilmesi de dâhil tüm yargısal görevlerini etkin bir şekilde, adilane ve makul bir süre içerisinde yerine getirmelidir. Geciken adalet adalet değildir. “Adaletin gecikmesi adaletsizliktir” (Landor). Vatandaşın biri öbürüne kızınca; “Seni mahkeme kapılarında sürüm sürüm süründürürüm” demektedir. Oysa doğrusu, “Seni dava eder, hakkımı söke söke alırım” demek olmalıydı. (s. 137)

Aslında vatandaş teşhisi yapmış. Adalet aramak demek mahkeme kapılarında sürüm sürüm sürünmek demektir.

Hastaneler için de benzer şeyler söylerler: Allah muhtaç etmesin, yokluğunu da vermesin. Derde düşenin derman araması da zor bir süreçtir. Allah dert verip derman aratmasın!

Rahmetli Abdurrahim Karakoç şiirinde geciken adaletten dert yanar[1].

Adalet mülkün temelidir.

Ehliyetli ve liyakatli hâkimler elinde vücut bulur.

Ehliyet ve liyakate bakılmaz, emanetler (kamu yetkileri) ehline verilmezse, kıyamet de orada hazır bekler.

Diyeceksiniz ki neyin kıyameti?

Hakkın ziyanı kıyameti.

O hak ki, özellikle İslam değirmeninin mihveridir. Dönen dünyamız o eksen etrafında döner. O yoksa mihver etrafında dönen bir dünya da yoktur. Orada her şey yerinden kopmuş, mülk yıkılmış, değirmen viran olmuştur.

Sevgili Torosların Ehmeti, eserinin elimize geçmiş olmasına bilsen ne kadar sevindim. Ne ki kardeşine ithafın ve imzan yoktu.

Allah seni sevdikleri ile beraber etsin.

Bu eserin de ahiretine azık olsun.

Dua ile!

25.08.2018

GARİBCE

---

[1] Gene tehir etme üç ay öteye

Bu dava dedemden kaldı hâkim bey

Otuz yıl da babam düştü ardına

Siz sağolun o da öldü hâkim bey

Kırk yıl önce yani babam ölünce

Kadılıklar hâkimliğe dönünce

Mirasçılar tarla takım bölünce

İrezillik beni buldu hâkim bey

Yaşım yetmiş iki usandım gel git

Bini geçti burda yediğim zılgıt

Eğer diyeceksen bana ne öl git

Oğlumun bir oğlu oldu hâkim bey

Sekiz evlek tarla bir geverlik su

Yüz yılda hüküme bağlanmaz mı bu

Kazanmasam da hu kazansam da hu

Canım ta bunuma geldi hâkim bey

Keşife meşife damgaya harca

Kanımız kurudu harca da harca

Sayenizde avukatlar yıllarca

Fakiri yoldu da yoldu hâkim bey

Mübaşir itekler katip zırvalar

Değişti bizde de güya devirler

Yüz yıl önce adam yiyen gavurlar

Tapucuyu aya saldı hâkim bey

Kabahat sizde mi kanunlarda mı

Şaşırdım billahi yolu yordamı

Kızma sözlerime alam kadanı

Sıkıntıdan içim doldu hâkim bey

Mülkün temeliydi adalet hani

Bizim hak temelde saklı mı yani

Çıkartıp da versen kim olur mani

Yoksa hırsızlar mı çaldı hâkim bey

Hem davacı pişman hem de davalı

Bu yolda tükettik çulu çuvalı

Sabret makamından çalma kavalı

Sürüler ekine daldı hâkim bey

Ticaret, ticarettir. Kimi burayı kimi orayı ister!

وَمَا لِاَحَدٍ عِنْدَهُ مِنْ نِعْمَةٍ تُجْزٰىۙ ﴿١٩﴾ اِلَّا ابْتِغَٓاءَ وَجْهِ رَبِّهِ الْاَعْلٰىۚ ﴿٢٠﴾ وَلَسَوْفَ يَرْضٰى ﴿٢١﴾

Onun üzerinde birine ait olup karşılığı verilecek bir lütuf yoktur. (19) Ancak yüce rabbinin rızâsını kazanmak için verir. (20) Bu hoşnutluğa da mutlaka erecektir. (21)(Leyl 92/19-21.

Bu âyetin inmesine sebebin şu olduğu söylenir: Ensârdan birinin hurma ağacı varmış. Meyvesinden fakir komşusunun avlusuna düşeni onun çocukları yerlermiş. Hurma sahibi, bunu Hz. Peygamber’e (s.a.s.) şikâyet etmiş. Bunun üzerine Resûlüllah (s.a.s.):

«O hurmayı bana ver! Sana, onun yerine cennette bir hurma verilsin!» demiş: Fakat Ensârî buna razı olmamış. Ondan sonra Ebû'd-Dehdâh nâmında bir zât bahçesini vererek o hurmayı satın almış. Ve: «Yâ Resûlallah! O hurmayı benimle cennetteki hurma ağacına değişir misin?» demiş. Hz. Peygamber (s.a.s.): «Değiştim.» demiş ve o hurmayı çocuklu fakire hediye etmiş. Hz. Peygamber (s.a.s.) “Cennette Ebu’d-Dahdâh’a ait nice salkımlar var!” buyurmuştur.

Ebu’d-Dahdâh, bu işlem sonrası hemen bahçeye varmış ve içindeki karısına hemen oradan çıkmasını, çünkü bahçeyi Allah’a sattığını söylemiş. (bk. Ahmed b. Hanbel, Müsned, III, 146, V, 364).

Ticaret ticarettir. Kimi rant peşindedir, bir ağacını bahçe yapmaya çabalar. Kimi de kalıcı olana taliptir; cenneti ister. Kimi de isteyene ver anı der, Rıdvan ister.

Dua ile!

19.08.2018

GARİBCE

Hak hep yerini bulmalı

Kirli oluklar soğulsun

Haram lokma ırak olsun 

Ekmek emeğe denk olsun

Hak hep yerini bulmalı

Allah cezbeli kıldı diye

Gördüğüne akının niye

Eş olmalı saygı sevgiye

Eşler tam dengini bulmalı

Rahat olmak için  mezarda

Dürüst ol seferde hazarda

Olmasın gıllu gış pazarda

Mal tam değerini bulmalı

İbret alması için özün

Hikmet diyende olsun gözün

Varsa söyleyecek bir sözün

Meclis  ahengini bulmalı

Çıkıp da yola ta Maçin'de

Huzur arama boşa Çin'de

Şad olmaya akran içinde

Garib yarenini bulmalı

Dua ile!

11.08.2018

Öğütname-i Garibce

Emek verdim ekmek hak oldu

Ana sütü gibi ak oldu

Rızkım anda peri pak oldu

Özüm Hakk'a durur giderim

Emek ekmek dengi dengine

Ayrım yok fakire zengine

Ölçüt takvâ bakmam rengine

Hak mizana vurur giderim

Bulur zalim ettiğinden beter

Tuttuğu yol cehenneme gider

Anda nice pişmanlık eder

Garibce öğüt verir giderim

06.07.2018

Siyasetname-i Garibce

Dalkavukluk sağlarsa fazla çıkar

Erdem naçar duramaz ordan kaçar

Erdem ile payidar olur ülke

Erdemsiz mi ülke illaki batar

----oOo----

Layık olmayanı getirme işe

Sonra şaşarsın sen de bu gidişe

Yerine getirmektense buyruğu

Asta hırlar üste sallar kuyruğu

----oOo----

Adalettir mülkün temeli

Hukuk ona hizmet etmeli

Suçun cezası dengeli

Gören hak etti demeli

----oOo----

Adalet kutup yıldızı

Zulümdür vicdanda sızı

İğne sokmadan özüne

Gayra dürtme çuvaldızı

----oOo----

Utanmaz yüzü hak etmez ister

Sen etme tamah adlini göster

Ne bir eksik olsun ne bir fazla

İhsan isteme hakkın al yeter

06.07.2018

Siyaset-i Garibce: Vasiyetimdir!

 Ey millet!

Hayırlı olsun yeni sistem ve yeni hükumet!

Kimsenin elinde tılsımlı değnek yoktur. Bilin ki iş sizin işiniz, yük sizin yükünüzdür. Bu itibarla eğer siz öğrenmezseniz kimse size öğretemez.

Eğer siz çalışmaz ve işinizi yapmazsanız kimse sizin işinizi yapamaz.

Eğer siz kendinize iyi bakıp sağlıklı olmaya çabalamazsanız, kimse sizi sağaltamaz.

Eğer siz hareket etmezseniz, berekete eremezsiniz ve kimse size tabakta hazır ikram etmez. Kendi aşınızı kendiniz taşırın!

Beklentilerin çok olduğunu görüyorum.

At sahibine göre kişner. Elhak doğrudur. Lakin at kim, sahip kim?!

Gelin hep birlikte kendi işimizi yapalım, hem de en iyi şekilde yapalım.

Ben öğretmen isem öğretmenliğimi en iyi yapayım.

Danışman isem danışmanlığımı en iyi yapayım.

Temizlik elemanı isem temizlik işimi en iyi yapayım.

Çocuk bakıcısı isem en iyi bakıcı olayım.

Ve bakan isem tabii ki en iyi bakan olayım.

Sade bakmamalı aynı zamanda görmeliyim. Hem de hikmet sahibi olarak bir öngörüm olmalı. Ona göre de tedbirim bulunmalı.

Kalkınacaksak işte o zaman kalkınacağız. Uçacaksak da o zaman uçacağız.

Lakin benim temennim, az da olsa ayakları yerde sürekli olan çalışmalardan yanadır.

Bir sene boyu yat, Kadiri tut ve işi bitir. Dindarlık anlayışı bu olan bir insanın dünyalık anlayışı da ona benzer bir şey olur. Hesabîdir, hak etmediği alacağını yapacağından düşer. Bin bir iştahla başlar, çok sürmez, usanır boşlar. Ya da yanlış başlamıştır, boşlamak zorunda kalır. Daha bitirmeden yaptığını yıkmaya kalkar.

Öyle olmasın. Dindarlığımız yıl boyu beş vakit namaz gibi, beslenmemiz her gün üç öğün yemek gibi çalışmamız da düzenli ve sürekli olsun. Bir işimiz olsun ama bir olsun, pir olsun. Elimiz onda yatkın, özümüz yetkin olsun, sevgisi yüreğimize dolsun.  Her işten anlarım, ne iş olsa yaparım, illaki bir köşe kaparım gibi de olmasın.

Kurtuluş için merhum Hamidullah Hoca’nın vaktiyle Hayrettin Karaman ve Bekir Topaloğlu’na “Ne olacak bu ümmetin hali?!” diye sorduklarında dediği gibi cevap basit:

“Siz okulunuzda en iyi asistan olun, ben de burada en iyi hoca olayım. Hepsi bu!”

Öyle ya ne zaman hizmeti olan hizmetini, himmeti olan himmetini ortaya koyar  her şeyi hikmet sarar işte o zaman topyekun millet düze çıkar.

Benim Garibce amentüm böyledir.

“Sen yanmazsan, ben yanmazsam, biz yanmazsak, nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa!”

Biri bizi kurtarsın!

Yok öyle bir şey.

Dua ile!

11.07.2018

GARİBCE

Ay mı faydalı Güneş mi?

Efendim bir hikmet vardır, anlatırız, hoşumuza da gider. Nasreddin Hocaya sorarlar: "Hocam! Ay mı daha faydalı Güneş mi? diye. O hiç tereddüt etmeden "Elbette ay daha faydalı. Çünkü güneş zaten aydınlıkta doğar. Oysa ay öylemi. O gece karanlıkta doğar!" demiş.

Tevilat'ta aşağıda tercüme ettiğim kısmı görünce Hocanın hikmeti aklıma düştü. Dedim onun da imamı varmış ve o da bizden. ☺

"Gece ve gündüzün güneş ve ayda olmayan bir takım fazladan güçleri vardır. Çünkü gece ve gündüzün gücünün etkisi sonucu eceller tükenmekte, ömürler bitmektedir. Hiç kimsenin onların tahakkümünden kaçınma ve korunma imkânı yoktur.

Buna mukabil insanların güneşin ve ayın vereceği sıkıntılardan birtakım çarelere ve sebeplere başvurarak korunma imkânları vardır. Ama gece ve gündüz için bu mümkün değildir. O yüzden burada gece ve gündüzü ayrıca zikretmiş olmasında güneş ve ayın zikrinden elde edilen nüktelerden fazlası mevcuttur." (Maturidî, Te'vîlât, XVII, 220)

Sahi bir de bizim Abdulaziz Hocanın gecesi gündüzü vardı!

Dua ile!

03.07.2018

GARİBCE

Gelenekte benim de var yerim!

Gelenekte var yerim[1]

İmam ardında derim

Kâh ardında ederim istima

Kâh girerim derin bir insata[2]  

İzin sürerim asırlar boyu

Kâh fatih makamında bulurum kendimi

Bakmayın izim izi üstüne düştü diye

Aklı bana da vermiş Allah hediye

Sus dedim susturamadım

Dur dedim durduramadım

Aldı başını  düştü yola

Kul dediğin saye koyula

Yol ki Hakk’a götüre

Ayine-i kalbe yakin getire

Gördü anda bin bir işaret

Hepsi de Allah’a bir ayet

Kevnde bulundu bir bir karşılığı

Örtü kalktı ortaya çıktı yalınlığı

Sıdk ile hikmete inandı

Mucize işte bu dedi

Secdeye kapandı!

Dua ile!

03.07.2018

GARİBCE

---

[1] An itibariyle Tevilat’ın son cildini (XVII) tercüme etmekteyim. İmamımız Matüridi’nin Mutezile’ye bir cevabını çevirirken kendimi de sınamış oldum.

[2] İstimâ, can kulağı ile dinlemek, sözü anlamaya çalışmak. İnsât ise, hakikat karşısında sükut kesilmek, sessizliğin sesini duymak.

Siyasetname-i Garibce

Hakka fehimdir

Bilge hakîmdir

Halka hadimdir

Ümmete lider

Defter arşivde

Hesap mahşerde

Kaygı yok serde

Alnı ak önder

Sahip fetanet

Kamu velayet

Bilir emanet

Cennete gider

Dua ile!

03.07.2018

GARİBCE

Ne gam ne keder Allah de yeter

Ne gam ne keder

Allah de yeter

Hayrolsun sonun

Olmasın beter

Salaha direk

Kalp olsa gerek

Kasapta yürek

Kaç akça eder

Sağın hem solun

Ereği kulun

Sonu bu yolun

Uçmağa gider

Tohuma durur

Bire on verir

Yüzlerde sürur

Ekilse bider

Kanaat aza

Melekler yaza

Her işte mahza

Rızayı güder

Küçüğe abi

Her işi hasbi

Olmaz hesabi

Meşrep kalender

Ar yüzü tüller

Nasırlı eller

Salih ameller

Hiç olmaz heder

Yol seni bulmaz

Kap kendi dolmaz

Çiğliğe olmaz

Bahane kader

Garibce ah der

Tahammül eder

Altına yeter

Bir şilte minder

Dua ile!

01.07.2018

GARİBCE